In de tropische zeeën komen de meeste en kleurrijkste gemeenschappen voor.
Koraalriffen.
Op het oog een onderwaterparadijs, maar in het echt een gevecht om ruimte.
Zelfs de koralen moeten ervoor vechten.
In deze drukbevolkte gemeenschap moet ieder dier z'n plek vinden.
Maar zonder het koraal zouden geen van deze dieren hier zijn.
~ Koraalriffen ~
Een koraallarve drijft in een wirwar van jonge rifbewoners.
Als zo'n larve een geschikte plek weet te vinden...
...ontstaat er een nieuw rif.
Binnen enkele dagen verandert de larve in een poliep...
...vergelijkbaar met een zeeanemoon.
Identieke kopieën ontkiemen en geleidelijk aan ontstaat een kolonie.
Elke poliep omhult zich met een hard skelet en begint te groeien.
Hij groeit vijftien centimeter per jaar.
Dit stuk is pas twee jaar oud. Volwassen koraal kan duizenden jaren oud zijn.
Koraal is de basis waarvan het rif afhankelijk is.
Organismen als de kerstboomworm leven in het koraal.
Andere klimmen naar buiten om hun voedsel uit het water te filteren.
Tijdens de groei van de gemeenschap ontstaan er innige relaties.
Verschillende wezens worden afhankelijk van elkaar.
Dieren keren terug uit de open oceaan voor een grondige poetsbeurt.
Een koraalrif biedt onderdak aan een enorme hoeveelheid vis.
Hier komen de kleinste en de grootste vissen voor.
Walvishaaien komen alleen op visite.
Wanneer voedselrijk water naar boven welt, komen ze eten.
Al deze dieren zijn hier vanwege het koraal.
Dit buitengewoon complexe doolhof is laag voor laag opgebouwd...
...door miljoenen individuele dieren.
De poliepen.
Poliepen hebben een skelet van kalksteen.
Onder de ingewanden vindt de meeste groei plaats.
Het levende weefsel produceert een ingewikkeld rooster van kalksteen.
Daaronder is het skelet kaal, de organismen zijn er verdwenen.
Deze harde structuur vormt de fundering van het rif.
Een enkel rif kan kilometers lang zijn.
Koraalriffen vind je alleen in heldere, warme, ondiepe tropische wateren.
Zonlicht is van vitaal belang, al zijn het dieren...
...want in hun vlees leven miljoenen eencellige algen.
Planten dus.
En planten hebben zonlicht nodig voor de fotosynthese.
98 procent van het voedsel van de koralen wordt geproduceerd door algen.
Zonder algen zou het rif niet bestaan.
Algen hebben de juiste hoeveelheid licht nodig. Niet te veel en niet te weinig.
De koralen reguleren dat met pigment, dat we alleen kunnen zien met uv-licht.
Overdag trekken de meeste koralen zich terug in hun forten.
Maar zelfs daar zijn ze niet veilig voor de koraalvlinders.
's Nachts zetten de koralen hun tentakels uit en beginnen te eten.
Ze verzamelen plankton.
Elke tentakel bevat steekcellen die hun werk doen als je ze aanraakt.
Als de prooi gevangen is, wordt deze naar de mond van de poliep gebracht.
's Nachts wordt de kalkstenen fundering uitgebreid.
De koralen overwoekeren elkaar, en dat betekent ruzie.
Als buren te dichtbij komen, wordt dat chemisch opgemerkt.
De agressor maakt zich op voor de strijd.
De poliepen duwen hun ingewanden naar buiten en verteren hun rivalen.
Een wit skelet is het enige overblijfsel van het nachtelijke grensconflict.
Sommige koralen worden het doelwit van nog dodelijker roofdieren.
Roofdieren die kruipend op zoek gaan naar hun slachtoffers.
De doornenkroonzeester is een giftige eet-machine
Ook hij duwt z'n maag naar buiten en verteert het koraal.
Maar sommige koralen krijgen hulp.
Kleine krabben die in hun takken leven, verdedigen hun woning.
Ze vallen de kwetsbare onderkant van de zeester aan.
De doornenkroonzeester trekt zich terug en het koraal blijft ongemoeid.
De bultkoppapegaaivis is bijna anderhalve meter lang.
Hun kaken zijn zo krachtig dat ze door steen kunnen bijten.
Als zij honger krijgen, loopt het hele rif gevaar.
Ze schrapen de rotsen en koralen af in hun zoektocht naar algen.
Deze vissoort speelt een grote rol bij de erosie van het rif.
De verorberde rotsen en koralen scheiden ze uit als fijn zand.
In een enkel rif produceren ze tonnen per jaar.
Uit dit zachte zand ontstaan onze tropische stranden.
Het zand vormt een eiland, dat bevolkt wordt door dieren en planten.
Bomen schieten wortel. Vogels komen.
De uitwerpselen van duizenden sternen...
...verrijken de zandbodem en er kunnen meer planten groeien.
Maar de stern is afhankelijk van de oceaan voor z'n voedsel.
Onder water woedt niet alleen een strijd om leefruimte...
...maar ook tussen roofdier en prooi.
De al miljoenen jaren durende wapenwedloop...
...heeft een buitengewone diversiteit aan organismen opgeleverd.
Makrelen zijn de voornaamste roofdieren op het rif. Hun wapen is snelheid.
Ze jagen op aarvissen, die opgaan in een verwarrende zilveren school.
De makrelen proberen de aarvissen naar het rif te dwingen.
Daar kunnen ze vissen uit de school drijven.
Daarna worden ze aangevallen met bliksemsnelle uitvallen.
Het is veiliger om je in het rif te verbergen. In een spons bijvoorbeeld.
Deze garnalen zijn niet groter dan een rijstkorrel.
Ze zijn uniek.
Ze hebben een geavanceerd sociaal stelsel, net als bijen.
Alle leden van de kolonie stammen af van één wijfje.
Zij is de koningin en mag als enige eitjes leggen.
Net als bij bijen, hebben ze allemaal hun eigen taak.
Sommige zijn wachters en gewapend met grote krachtige scharen.
Ze zijn continu alert op mogelijke indringers.
Voor de borstelworm is de spons een ideaal jachtgebied.
In dit doolhof van tunnels kan uit elke hoek een aanval komen.
Als de wachters hem opmerken, verliest de worm z'n voordeel.
Het is beter om terug te trekken dan schade op te lopen.
De spons biedt niet alleen onderdak aan de garnalen.
Hij voorziet ze ook van voedsel zodat ze nooit naar buiten hoeven.
Een verblijfplaats die goed voor je zorgt is het waard om te verdedigen.
Net als de garnalen verdedigen andere dieren ook hun territorium.
Glasvissen zijn de ideale prooi voor de roodwang-tandbaars.
Hij zwemt langzaam met ze mee tot ze hem niet meer als bedreiging zien.
Er zijn nog andere vissen. Koraalduivels liggen geduldig in een hinderlaag.
Maar er is geen plaats voor twee roofvissen.
De tandbaars trotseert de giftige stekels en probeert z'n rivaal te verjagen.
Maar koraalduivels zijn volhouders.
Deze tandbaars is uren bezig met het verdedigen van z'n territorium.
Sommige dieren gaan liever een conflict uit de weg.
Deze harlekijngarnalen hebben een zeester gevangen.
Ze slepen hem mee om hem te verbergen voor rivalen.
Maar zeesterren zijn eigenwijs en hebben vijf onwillige armen.
Als ze één arm los gewrikt hebben, heeft een andere zich weer vastgehecht.
Ze moeten dus de zeester op z'n rug zien te krijgen.
De weg terug is een hele onderneming.
De zeester is een levende provisiekamer.
Als de garnalen hem weten te behouden, hebben ze voor dagen voedsel.
De bovenkant van het rif is bedekt met een dunne laag alg.
Veel vissen zijn er afhankelijk van.
De witborst-doktersvissen verdedigen hun graasgebied.
Voor zo'n goedgevulde provisiekamer is altijd interesse.
Een school grazende manini's is bijna niet te stoppen.
De witborst-doktersvissen proberen ze weg te jagen.
Maar ze zijn in de minderheid.
Het territorium is binnen enkele minuten vrij van algen.
De witborst-doktersvissen lijken een verloren strijd te leveren.
Maar uiteindelijk krijgen ze de overhand.
Door continu aan te vallen jagen ze de plunderaars weg.
's Nachts komen vreemde wezens uit de spleten tevoorschijn...
...en kruipen over het rif.
Dit bewegende struikgewas is een dier. De vertakte zeester.
Met gespreide armen vangt hij het nachtelijke plankton.
Een gespannen rust daalt neer over het rif.
De vissen trekken zich terug en verbergen zich.
Gemarmerde roggen komen jagen op hun in het zand verborgen prooi.
Met elektrische sensoren scannen ze de zeebodem.
Hun activiteit lokt haaien aan.
Witpunt-rifhaaien.
's Nachts, als er weinig zicht is, zijn de haaien in het voordeel.
Met hun scherpe reukzin en elektrische impulsen sporen ze vissen op.
Deze haaien jagen ook op vissen in het rif.
Met hun ranke lijf kunnen ze zich door nauwe openingen persen.
Niemand is veilig.
Weinig dieren kunnen ontkomen aan deze nachtelijke schranspartijen.
Nachtenlang moeten de rifbewoners deze aanvallen verduren.
Maar het draait niet alleen om voedsel. Seks speelt ook een grote rol.
Er zijn diverse voortplantingstactieken.
Maar alles draait om het vergroten van de overlevingskansen van de jongen.
Twee maanden lang komen bruine doktersvissen in de Rode Zee voor.
Ze trekken allemaal naar dezelfde plek.
Ze wachten tot het licht afneemt.
Plotseling snellen de wijfjes weg van het rif en leggen hun eitjes.
Op de voet gevolgd door de snelste mannetjes...
...die strijden om de eitjes te mogen bevruchten.
Andere komen zich tegoed doen aan het voedsel.
Als de doktersvissen kuit schieten, laven fuseliers zich aan de eitjes.
En dit zijn niet de enige roofvissen die zich voeden met kuit en larven...
...als die de eerste weken in de oceaan drijven.
Andere vissen letten beter op hun eitjes.
Gestreepte zeenaalden blijven vlak bij het rif.
Bij zonsopgang gaat het wijfje op zoek naar haar partner.
Ze blijven tien minuten samen om hun band te verstevigen.
Rond z'n territorium voeren ze een eenvoudige begroetingsdans uit.
's Zomers, wanneer de eitjes vruchtbaar zijn, begint de hofmakerij al vroeg.
Na twee uur stijgen ze op vanaf de zeebodem in een innige omstrengeling.
Het mannetje schuurt tegen het wijfje aan, waarop ze haar eitjes laat gaan.
Het mannetje neemt ze vlug over.
De eitjes worden stevig in de buik geduwd.
Het wijfje komt iedere ochtend terug voor een sessie synchroonzwemmen.
Hiermee blijft hun band behouden.
Tien dagen later schudt het mannetje jonge zeenaaldjes uit z'n lichaam.
Nu pas zijn ze onafhankelijk van hun ouders.
Omdat het mannetje voor de eitjes zorgt wanneer ze gelegd zijn...
...kan het wijfje meteen nieuwe eitjes aanmaken.
Zonder zijn hulp kan het paar maar eens in de twintig dagen paren.
Door deze taakverdeling verdubbelen ze het aantal jongen per jaar.
De gevlamde sepia.
Deze inktvis wandelt liever dan zich voort te stuwen over de zeebodem.
Dit is een mannetje.
Hij gebruikt z'n kleuren om een groter wijfje te verleiden.
Ze is niet onder de indruk.
Uiteindelijk stemt ze toe.
De spermaoverdracht gaat erg snel.
Een zingende bultrugwalvis.
Bultruggen zijn bezoekers van het rif. Na een zwangerschap van een jaar...
...komt het wijfje hier voor de geboorte en het zogen.
Ze geven veel aandacht aan hun enige jong.
Ieder wijfje verzorgt het een halfjaar tot een jaar.
De mannetjes komen hier om te paren.
De eenzame mannetjes geven zingend blijk van hun kwaliteiten.
Hoe luider het gezang, hoe groter en sterker de zanger.
Een groot mannetje staat garant voor veel paringskansen.
Al deze paringstechnieken hebben hetzelfde doel.
Het vergroten van de overlevingskansen van het nageslacht.
Koralen planten zich ook voort.
Maar ze kunnen zich niet verplaatsen en een partner zoeken.
Het uitstoten van hun geslachtscellen moet dus synchroon verlopen.
Dat doen ze met behulp van watertemperatuur en maanstanden.
Een paar dagen na volle maan, wanneer de stromingen het zwakst zijn...
...zijn de koralen van het Great Barrier Reef klaar om kuit te schieten.
De mannelijke koralen stoten spermawolken uit.
De wijfjes lossen hun eitjes.
Andere koraalsoorten zijn tweeslachtig.
Zij stoten reeds met sperma omhulde eitjes uit.
Pakketjes eitjes en sperma drijven door het rif om zich met andere te mengen.
Iedere koraalsoort zal precies op het juiste moment de cellen uitstoten.
Daarmee verhogen ze de kans op kruisbevruchting.
De bevruchte eitjes drijven van het rif af.
Het stormseizoen brengt voor de rifbewoners gevaren met zich mee.
Caribische kreeften bespeuren een verandering in het water.
De temperatuur daalt, de machtige oceaan brengt het zand in beweging.
Beschermd door de duisternis rennen ze voor de storm uit...
...en steken de zandvlakten over om in het diepere water beschutting te zoeken.
Deze reis maken ze ieder jaar.
Vanuit het hele rif komen de kreeften aangesneld.
Ze besparen energie door in elkaars spoor te reizen.
En met een groot aantal zijn ze veiliger
Als de dag aanbreekt, dalen ze in de diepte van het rif af.
Hier zitten ze de rest van de winterse stormen uit.
Soms steekt een orkaan op.
Dan loopt het gehele rif gevaar.
Een heel rif kan door één grote storm vernietigd worden.
Honderd jaar ontwikkeling weg in een paar uur.
In de open oceaan ontwikkelt zich nieuw leven.
Koraallarven zullen terugkeren en een nieuw rif zal weer ontstaan.
Ondertiteling rip, sync en correcties: Tyrannis Hawk